ผลกระทบของการติดเชื้อร่วมกัน ระหว่างพาร์โวไวรัสและเซอร์โคไวรัสในสุกร

เชื้อพาร์โวไวรัส (Porcine parvovirus; PPV) และเซอร์โคไวรัส (Porcine circovirus type 2; PCV-2) เป็นเชื้อไวรัสที่พบได้ในประชากรสุกรทั่วโลก โดยไวรัสทั้งสองชนิดนี้ สามารถเพิ่มจำนวนได้ในอวัยวะที่เซลล์ที่มีการ แบ่งตัวอยู่เสมอ เช่น ต่อมน้ำเหลือง, กล้ามเนื้อหัวใจ เป็นต้น การติดเชื้อร่วมกันของ PPV และ PCV-2 ในสุกรสาว และสุกรนางในช่วงอุ้มท้อง จะก่อให้เกิดการเพิ่มของจำนวนมัมมี่และลูกตายแรกคลอด รวมถึงลูกสุกรมีชีวิตที่ติดเชื้อ หรือมีการตอบสนองต่อการติดเชื้อเกิดขึ้น โดยทั้งหมดนี้เป็นข้อบ่งชี้ว่าสุกรแม่พันธุ์ในฝูงมีระดับภูมิคุ้มกันไม่เพียงพอ ในปัจจุบันสุกรแม่พันธุ์จะได้รับการฉีดวัคซีน PPV และ PCV-2 เป็นประจำเพื่อลดความเสียหายดังกล่าว เพื่อให้ เกิดภูมิคุ้มกันหมู่ในฝูงและสามารถส่งผ่านภูมิคุ้มกันผ่านนมน้ำเหลืองไปยังลูกสุกรแรกเกิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สภาพการติดเชื้อในสุกรขุน

แม้ว่า PCV-2 จะมีการศึกษาด้านการติดเชื้อและ ลักษณะการเกิดโรคอย่างในสุกรขุนมากมาย แต่ในส่วน ของการติดเชื้อ PPV นั้นไม่ค่อยได้รับความสนใจในสุกร ขุนมากนัก เนื่องจากการติดเชื้อทางระบบสืบพันธุ์ของ PPV ในสุกรขุนไม่ได้มีความสำคัญในเชิงเศรษฐกิจ จึง ทำให้ไม่มีการตรวจประเมินสภาพฝูงและแผนการควบคุม โรคมากนัก

เชื้อ PPV เป็นเชื้อไวรัสที่เพิ่มจำนวนในลำไส้ของ สุกรโดยไม่ก่อให้เกิดอาการแสดง แต่เมื่อมีการติดเชื้อ ร่วมกันระหว่าง PPV และ PCV-2 จะทำให้อาการแสดง ของ PCV-2 ชัดเจนขึ้น โดยมีการศึกษาการติดเชื้อร่วม ของไวรัสสองชนิดนี้ทั้งในสุกรเลี้ยงและสุกรป่า

เป็นที่ทราบกันดีว่าการติดเชื้อ PCV-2 เพียงอย่างเดียว สุกรมักไม่แสดงอาการ โดยการศึกษาในปี 1999 ได้มีการศึกษาผลของ PPV ต่อ PCV-2 ซึ่งพบว่าสุกรที่มีการติดเชื้อร่วมจะแสดงอาการ Postweaning Multisystemic Weaning Syndrome (PMWS) ได้อย่างเด่นชัดมากขึ้น และนักวิจัยยังได้ทดลองกับสุกร ปลอดเชื้อ โดยใส่ infective materials จากสุกรที่ป่วยจากเชื้อในธรรมชาติและพบว่าสุกรปลอดเชื้อมีการตอบ สนองทางภูมิคุ้มกันที่จำเพาะกับ PPV และ PCV-2 อีกด้วย โดยงานวิจัยอีกหลายๆ งานยังแสดงให้เห็นถึงสุกร ที่ป่วยด้วย PCV-2 นั้น มักจะพบ PPV อยู่ด้วยตั้งแต่ 17.4% ในประเทศแคนาดา ไปจนถึง 25.6% (33/133 ตัวอย่าง) ในประเทศเกาหลีที่มีการตรวจพบ DNA ของ PPV ในตัวอย่างด้วยวิธี In situ hybridization อีกด้วย

เคสตัวอย่างของ PPV และโรคผิวหนังอักเสบในสุกร

(Exudative Epidermitis)

ในปี 2004 นักวิจัย Kim และ Chae ได้มีการเก็บ ตัวอย่างผิวหนังจากสุกรที่ป่วยเป็นโรคผิวหนังอักเสบที่เกิด จากขึ้น Staphylococcus hyicus จำนวน 142 ตัวอย่าง มีการพบ PCV-2, PPV และการติดเชื้อร่วมของไวรัสสอง ชนิดในตัวอย่างคือ 8.5% (12/142), 11.3% (16/142) และ 42.3% (60/142) ตามลำดับ

การติดเชื้อร่วมที่ชัดเจนระหว่าง PCV-2 และ PPV ถูกพบในบริเวณที่ผิวหนักอักเสบตรงรอยต่อระหว่างผิวหนัง ชั้นกำพร้าและชั้นหนังแท้ (dermoepidermal junction), บริเวณพื้นผิวของชั้นหนังแท้ (superficial dermis) และเซลล์แมโครฟาจ (macrophages) ในเนื้อเยื่อน้ำเหลือง หลังจากการค้นพบนี้ได้มีการให้ความสำคัญของความชุกใน การติดเชื้อร่วมกันระหว่าง PCV-2 และ PPV ในสุกรขุน มากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสุกรที่เป็นโรคผิวหนังอักเสบ

การฉีดวัคซีน PCV-2 แบบปูพรมส่งผลต่อการติดเชื้อร่วมของโรคอื่น ๆ อย่างไร ?

การติดเชื้อร่วมระหว่าง PCV-2 และ PPV ในสุกรที่ เป็นโรคผิวหนังอักเสบ ที่เกิดจากเชื้อ Staphylococcus hyicus ถึง 40% ข้อมูลเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงการ มีส่วนสำคัญของ PPV ในสุกรที่มีการติดเชื้อ PCV-2 ในภาคสนาม

การควบคุมเชื้อโรค PCV มักอยู่บนพื้นฐานของ การจัดการและโปรแกรมวัคซีนที่เหมาะสม โดยวัคซีน ในปัจจุบันมีประสิทธิภาพเพียงพอในการลดความรุน แรงของโรคและเพิ่มดัชนีการผลิต โดยวัคซีนจะช่วย ให้การติดเชื้อไวรัสในกระแสเลือด (viremia) ลดลง แต่ต้องคำนึงไว้เสมอว่าวัคซีน PCV-2 ในปัจจุบันยัง ไม่สามารถป้องกันการติดเชื้อได้ ซึ่งจะทำให้การวินิจ ฉัยการติดเชื้อร่วมยากขึ้น เนื่องจากสุกรที่ติดเชื้อ PCV-2 อาจแสดงอาการไม่ชัดเพราะมีภูมิคุ้มกันจาก วัคซีนอยู่

ให้ความสำคัญกับ PPV มากขึ้น

ปกติแล้วการทำวัคซีน PPV อย่างสม่ำเสมอในสุกรสาว และสุกรนางในฝูงมีความจำเป็นอย่างมาก เพราะนอกจาก จะช่วยลดความรุนแรงของกลุ่มอาการทางระบบสืบพันธุ์ (Stillbrith, mummification, embryonic death, infertility; SMEDI) ที่เกิดจาก PPV แล้ว ยังจะช่วยลด การแพร่ของเชื้อจากแม่ไปสู่ลูกสุกร ซึ่งจากข้อมูลทางวิชา การทำให้เราได้ตระหนักถึงบทบาทของ PPV ต่อโรคอื่น ๆ เช่น PCV-2, ผิวหนังอักเสบ เป็นต้น ทางแอมโก้เวท จึงอยากให้เกษตรกรทุกท่านให้ความสำคัญกับการทำ วัคซีน PPV ในแม่พันธุ์อย่างสม่ำเสมอ คือในสุกรสาว 2 เข็มเพื่อเตรียมเข้าฝูงแม่พันธุ์ และ 1 เข็มในช่วง 2-3 สัปดาห์หลังคลอด โดยทางแอมโก้เวทเป็นตัวแทนจำหน่าย วัคซีนPPV จากบริษัทซีว่า (LaboratoriosSyva S.A.; Syva) จากประเทศสเปนโดยมีทั้ง Synparvที่เป็นวัคซีน ป้องกันโรค PPV และ Synparv MRL ที่ป้องกันโรค PPV, ฉี่หนู (Leptospirosis)และ ไข้หนังแดง (Erysipelas)

บทความอื่นๆ

Protected: คราบขาวจากจิ๋มหมูสาว หนอง หรือ ตะกอนปัสสาวะ

There is no excerpt because this is a protected post.

10 Jul 2026

ความเครียดจากความร้อน ภัยเงียบที่ห้ามมองข้าม

สถานการณ์อากาศร้อนในประเทศไทยที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเมื่ออุณหภูมิที่สูงขึ้น จะก่อให้เกิดความเครียดจากความร้อน (Heat Stress) ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อประสิทธิภาพการผลิตไม่แพ้โรคระบาดรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแม่สุกรในเล้าคลอดที่ค่อนข้างมีความไวต่ออุณหภูมิที่สูงขึ้น เนื่องจากสุกรเป็นสัตว์ที่ไม่มีต่อมเหงื่อและมีชั้นไขมันใต้ผิวหนังหนา การระบายความร้อนจึงทำได้ยาก เมื่อเผชิญอากาศร้อนจัดสุกรจะระบายความร้อนด้วยการหอบหายใจถี่ ๆ ส่งผลให้เกิดการสูญเสียก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ในกระแสเลือด จนนำไปสู่ภาวะ เลือดเป็นด่าง (Respiratory Alkalosis) ซึ่งภาวะนี้เปรียบเสมือนจุดเริ่มต้นที่ทำให้ระบบการทำงานของร่ายกายเกิดความผิดปกติ ภาวะเลือดเป็นด่าง ส่งผลต่อสมองส่วนที่ควบคุมความหิว ทำให้แม่สุกรกินอาหารได้น้อยลง จนต้องดึงไขมันและกล้ามเนื้อมาใช้ ทำให้แม่สุกรผอมโทรม มีแผลที่หัวไหล่ และยังส่งผลกระทบต่อรอบการผลิตถัดไป ทำให้อัตราการผสมติดต่ำลง นอกจากนี้ ภาวะเลือดเป็นด่าง จะทำให้ระดับแคลเซียมอิสระในเลือดต่ำลง ส่งผลให้มดลูกไม่มีแรงบีบตัว ระยะเวลาคลอดจึงยาวนานขึ้นเกิน 3-4 ชั่วโมง เพิ่มโอกาสในการเกิดภาวะตายแรกคลอด (Stillborn) สูงขึ้นจากการขาดออกซิเจน นอกจากนี้ […]

15 Jun 2026

มันกบดานอยู่ในทอนซิล ความเป็นจริงที่น่าตกใจ

มันกบดานอยู่ในทอนซิล ความเป็นจริงที่น่าตกใจ โรคปอดบวมและเยื่อหุ้มปอดอักเสบในหมู (Porcine Pleuropneumonia) ที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย Actinobacillus pleuropneumoniae หรือ APP เป็นปัญหาทางเศรษฐกิจที่สำคัญในอุตสาหกรรมการเลี้ยงหมูทั่วโลก แม้ว่าอาการเด่นชัดจะปรากฏในหมูระยะขุน เช่น การตายเฉียบพลันโดยมีเลือดปนฟองออกมาทางจมูก หรือการอักเสบของปอดอย่างรุนแรง แต่ต้นตอที่แท้จริงของปัญหามักเริ่มต้นที่ฝูง “แม่พันธุ์” เชื้อ APP มีคุณสมบัติพิเศษในการเป็นเชื้อประจำถิ่นที่สามารถอาศัยอยู่ในช่องปากและทางเดินหายใจ โดยเฉพาะที่บริเวณต่อมน้ำเหลือง ทอนซิล (Tonsils) ซึ่งเปรียบเสมือนที่กบดานลับลับที่เชื้อใช้หลบเลี่ยงระบบภูมิคุ้มกันและการทำงานของยาปฏิชีวนะบางชนิด ทำให้แม่หมูกลายเป็นพาหะ หรือตัวอมโรคที่สามารถส่งต่อเชื้อไปยังลูกหมูผ่านการสัมผัสใกล้อย่างชิดในช่วงของการเลี้ยงลูกในโรงเรือนคลอด การกบดานในทอนซิลและการแพร่เชื้อจากแม่สู่ลูก ทอนซิล: แหล่งที่อยู่สำคัญ โครงสร้างของทอนซิลหมูมีลักษณะเป็นร่อง (Crypts) ซึ่งเอื้อต่อการยึดเกาะของเชื้อ APP โดยใช้ Fimbriae และ Adhesins เชื้อจะอาศัยอยู่ในบริเวณนี้โดยไม่ก่อให้เกิดรอยโรคในแม่พันธุ์ที่มีภูมิคุ้มกันระดับหนึ่งแล้ว แต่เชื้อยังคงมีชีวิตและพร้อมที่จะแบ่งตัวเพิ่มจำนวนเมื่อสภาวะร่างกายของแม่หมูเปลี่ยนแปลงไป ปัจจัยที่กระตุ้นให้เชื้อเพิ่มจำนวน ในช่วงระยะก่อนคลอดและขณะเลี้ยงลูก (Periparturient period) แม่หมูจะเผชิญกับสภาวะเครียดจากการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาและฮอร์โมน ส่งผลให้ระดับภูมิคุ้มกันเฉพาะจุดลดลง เชื้อ APP ที่กบดานอยู่ในทอนซิลจะเริ่มเพิ่มจำนวน และขับออกมาทางน้ำลายหรือสิ่งคัดหลั่งจากทางเดินหายใจ ส่งผ่านไปยังลูกหมูที่เกิดใหม่ซึ่งยังไม่มีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงพอจึงได้รับเชื้อผ่านการสัมผัสโดยตรง (Direct Contact) และกลายเป็นพาหะในระยะถัดมา […]

9 Apr 2026