สุขภาพดี ผลผลิตดี เริ่มต้นจากอะไร

สุขภาพดี ผลผลิตดี เริ่มต้นจากอะไร? 

จุดเริ่มต้นของการมีสุขภาพที่ดี ผลผลิตที่ดี เริ่มจากการมี Gut health หรือ สุขภาพของทางเดินอาหารที่ดี
เพราะ สุขภาพของทางเดินอาหาร (Gut health) เป็นเรื่องสำคัญของสัตว์และมีบทบาทต่อระบบภูมิคุ้มกัน โดยทางเดินอาหารเป็นจุดเริ่มต้นของภูมิคุ้มกัน การเจริญเติบโตและเพิ่มผลผลิตที่ดีต้องมาจาก สุขภาพของทางเดินอาหาร ที่ดี
ปัจจัยสำคัญต่อสุขภาพของทางเดินอาหาร 

1.สารอาหารที่ได้รับ
2.จุลชีพประจำถิ่นในทางเดินอาหาร|
3.ความแข็งแรงรอยต่อของเซลล์เยื่อเมือกทางเดินอาหาร
4.การกินได้ของสัตว์

 

จุลินทรีย์ในทางเดินอาหารหรือ Gut microbiome

จุลินทรีย์ในทางเดินอาหาร (Gut microbiome)  ไม่ใช่แค่เพียงช่วยในการย่อยและดูดซึมสารอาหาร เท่านั้น ยังช่วยในเรื่อง……

  • การสร้างวิตามิน              
  • การกระตุ้นการสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย
  • การปกป้องร่างกายจากการบุกรุกของเชื้อก่อโรค 

จุลินทรีย์ในทางเดินอาหารมีความสำคัญมากต่อสุขภาพของสัตว์
ดังนั้น ต้องดูแลจุลินทรีย์ในทางเดินอาหารให้ดีที่สุด 

ตัวช่วยในการดูแลจุลินทรีย์ในทางเดินอาหาร  ได้แก่ โปรไบโอติกส์ พรีไบโอติก กรดอินทรีย์ ไฟโตนิวเทรียนท์ เอนไซม์ ตัวจับสารพิษจากเชื้อรา ฯลฯ

โปรไบโอติกส์

จุลชีพมีชีวิตที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย  ช่วยปรับสมดุลจุลชีพในทางเดินอาหาร  เช่น Bacillus spp., Lactobacillus spp., Enterococcus spp. เป็นต้น

หน้าที่ของ โปรไบโอติกส์

  1. แย่งสารอาหารที่เหลือจากการย่อยของสัตว์ ทำให้ไม่หลงเหลือไปเป็นอาหารของแบคทีเรียก่อโรค 
  2. สร้าง SCFA : ลด pH ยับยั้งการเจริญของเชื้อแบคทีเรียก่อโรค ปรับสภาพทางเดินอาหาร เป็นอาหารของเซลล์ลำไส้
  3. จับกับแบคทีเรียก่อโรค (pathogenic bacteria) เกิดเป็นก้อนและถูกขับออกมาทางอุจจาระ
  4. แย่งจับตัวรับ (receptor) ที่ผนังลำไส้ ทำให้เชื้อแบคทีเรียก่อโรค ไม่มีที่ยึดเกาะ

  เคลือบผนังลำไส้ ทำให้สารพิษต่างๆ (endotoxin) ไม่สามารถเข้ามาจับได้

  1. สร้างสารอาหารที่จำเป็น เพิ่มการสังเคราะห์วิตามินบี (B) เพิ่มการดูดซึมแร่ธาตุ
  2. กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน (IgA) ให้ตื่นตัว พร้อมที่จะต่อต้านสิ่งแปลกปลอมที่เข้ามาในร่างกาย
  3. ต่อสู้กับเชื้อโรคโดยไม่ก่อให้เกิดการอักเสบ

คุณสมบัติของโปรไบโอติกส์ที่ดี

  • ปลอดภัยต่อสัตว์
  • ทนทานต่อความเป็นกรด-ด่าง ทนต่อยาปฏิชีวนะ
  • ช่วยย่อยอาหารที่สัตว์ย่อยเองไม่ได้
  • สามารถมีชีวิต เพิ่มจำนวนและสามารถเจริญเติบโตในทางเดินอาหารได้
  • สามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียก่อโรคได้
  • มีความคงตัวและมีชีวิตได้ภายใต้กระบวนการผลิตอาหาร
  • มีความคงตัวและมีชีวิตได้ภายใต้กระบวนการเก็บรักษา

เอนโดสปอร์ (Endospore)

ในภาวะที่ไม่เหมาะสม  แบคทีเรียที่สร้างเอนโดสปอร์จะมีการสร้างเอนโดสปอร์รูปไข่ขึ้น
เช่น Bacillus subtilis และ Clostridium butyricum  เมื่ออยู่ในสภาวะแวดล้อมที่เหมาะสม
เช่น ทางเดินอาหารเอนโดสปอร์จะเกิดการแตกตัวเป็นแบคทีเรียที่สามารถเพิ่มจำนวนได้ (vegetative cell)
โปรไบโอติกส์ในรูปเอนโดสปอร์คงทนในสภาวะต่างๆ ได้ดี

  • ทนความร้อน
  • ทนความเป็นกรด-ด่าง
  • ทนยาฆ่าเชื้อโรค

 

บทความอื่นๆ
ความเครียดจากความร้อน ภัยเงียบที่ห้ามมองข้าม

            สถานการณ์อากาศร้อนในประเทศไทยที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเมื่ออุณหภูมิที่สูงขึ้น จะก่อให้เกิดความเครียดจากความร้อน (Heat Stress) ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อประสิทธิภาพการผลิตไม่แพ้โรคระบาดรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแม่สุกรในเล้าคลอดที่ค่อนข้างมีความไวต่ออุณหภูมิที่สูงขึ้น             เนื่องจากสุกรเป็นสัตว์ที่ไม่มีต่อมเหงื่อและมีชั้นไขมันใต้ผิวหนังหนา การระบายความร้อนจึงทำได้ยาก เมื่อเผชิญอากาศร้อนจัดสุกรจะระบายความร้อนด้วยการหอบหายใจถี่ ๆ ส่งผลให้เกิดการสูญเสียก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ในกระแสเลือด จนนำไปสู่ภาวะ เลือดเป็นด่าง (Respiratory Alkalosis) ซึ่งภาวะนี้เปรียบเสมือนจุดเริ่มต้นที่ทำให้ระบบการทำงานของร่ายกายเกิดความผิดปกติ            ภาวะเลือดเป็นด่าง ส่งผลต่อสมองส่วนที่ควบคุมความหิว ทำให้แม่สุกรกินอาหารได้น้อยลง จนต้องดึงไขมันและกล้ามเนื้อมาใช้ ทำให้แม่สุกรผอมโทรม มีแผลที่หัวไหล่ และยังส่งผลกระทบต่อรอบการผลิตถัดไป ทำให้อัตราการผสมติดต่ำลง นอกจากนี้ ภาวะเลือดเป็นด่าง จะทำให้ระดับแคลเซียมอิสระในเลือดต่ำลง ส่งผลให้มดลูกไม่มีแรงบีบตัว ระยะเวลาคลอดจึงยาวนานขึ้นเกิน 3-4 ชั่วโมง  เพิ่มโอกาสในการเกิดภาวะตายแรกคลอด (Stillborn) สูงขึ้นจากการขาดออกซิเจน นอกจากนี้ […]

15 Jun 2026
มันกบดานอยู่ในทอนซิล ความเป็นจริงที่น่าตกใจ

มันกบดานอยู่ในทอนซิล ความเป็นจริงที่น่าตกใจ โรคปอดบวมและเยื่อหุ้มปอดอักเสบในหมู (Porcine Pleuropneumonia) ที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย Actinobacillus pleuropneumoniae หรือ APP เป็นปัญหาทางเศรษฐกิจที่สำคัญในอุตสาหกรรมการเลี้ยงหมูทั่วโลก แม้ว่าอาการเด่นชัดจะปรากฏในหมูระยะขุน เช่น การตายเฉียบพลันโดยมีเลือดปนฟองออกมาทางจมูก หรือการอักเสบของปอดอย่างรุนแรง แต่ต้นตอที่แท้จริงของปัญหามักเริ่มต้นที่ฝูง “แม่พันธุ์” เชื้อ APP มีคุณสมบัติพิเศษในการเป็นเชื้อประจำถิ่นที่สามารถอาศัยอยู่ในช่องปากและทางเดินหายใจ โดยเฉพาะที่บริเวณต่อมน้ำเหลือง ทอนซิล (Tonsils) ซึ่งเปรียบเสมือนที่กบดานลับลับที่เชื้อใช้หลบเลี่ยงระบบภูมิคุ้มกันและการทำงานของยาปฏิชีวนะบางชนิด ทำให้แม่หมูกลายเป็นพาหะ หรือตัวอมโรคที่สามารถส่งต่อเชื้อไปยังลูกหมูผ่านการสัมผัสใกล้อย่างชิดในช่วงของการเลี้ยงลูกในโรงเรือนคลอด   การกบดานในทอนซิลและการแพร่เชื้อจากแม่สู่ลูก   ทอนซิล: แหล่งที่อยู่สำคัญ โครงสร้างของทอนซิลหมูมีลักษณะเป็นร่อง (Crypts) ซึ่งเอื้อต่อการยึดเกาะของเชื้อ APP โดยใช้ Fimbriae และ Adhesins เชื้อจะอาศัยอยู่ในบริเวณนี้โดยไม่ก่อให้เกิดรอยโรคในแม่พันธุ์ที่มีภูมิคุ้มกันระดับหนึ่งแล้ว แต่เชื้อยังคงมีชีวิตและพร้อมที่จะแบ่งตัวเพิ่มจำนวนเมื่อสภาวะร่างกายของแม่หมูเปลี่ยนแปลงไป ปัจจัยที่กระตุ้นให้เชื้อเพิ่มจำนวน ในช่วงระยะก่อนคลอดและขณะเลี้ยงลูก (Periparturient period) แม่หมูจะเผชิญกับสภาวะเครียดจากการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาและฮอร์โมน ส่งผลให้ระดับภูมิคุ้มกันเฉพาะจุดลดลง เชื้อ APP ที่กบดานอยู่ในทอนซิลจะเริ่มเพิ่มจำนวน และขับออกมาทางน้ำลายหรือสิ่งคัดหลั่งจากทางเดินหายใจ ส่งผ่านไปยังลูกหมูที่เกิดใหม่ซึ่งยังไม่มีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงพอจึงได้รับเชื้อผ่านการสัมผัสโดยตรง (Direct Contact) และกลายเป็นพาหะในระยะถัดมา […]

9 Apr 2026
PDPA Icon

We use cookies to optimize and enhance the experience of using the website. You can learn more about the use of cookies at Cookie Policy and can choose to consent to the use of cookies. by clicking cookie settings

Privacy Preferences

You can choose cookie settings by on/off. Cookies of each type are available on request, except for Necessary Cookies.

Allow All
Manage Consent Preferences
  • Necessary Cookies
    Always Active

    These types of cookies are essential for the website's operation, i.e. cookies that enable the website to perform basic functions and to allow the website to function normally, such as navigating the website pages. or enable visitors/users of the website to log in and access parts of the website that are reserved for members only. The website will not function properly without these cookies being collected. Therefore, you cannot disable these types of cookies through the system of the Company's website. These cookies do not store information that can personally identify you in any way.

Save