การตรวจพบโรคปากและเท้าเปื่อย (FMD) ได้รวดเร็วตั้งแต่วันแรกที่เกิดการติดเชื้อ คือปัจจัยตัดสินว่าฟาร์มจะรอดพ้นจากวิกฤตหรือไม่ เนื่องจากปริมาณเชื้อที่หมูปล่อยออกมาจะเพิ่มขึ้นอย่างทวีคูณตามระยะเวลาที่แสดงอาการ     การสังเกตตุ่มพอง: รอยโรคจำเพาะของโรค ลักษณะเด่นที่สุดของ FMD คือการเกิดตุ่มน้ำพอง (Vesicles) ซึ่งเกิดจากการที่ไวรัสเข้าไปทำลายเซลล์ชั้นเยื่อบุผิว โดยจุดที่ต้องตรวจสอบอย่างละเอียดมี 3 ตำแหน่งหลัก: บริเวณจมูกและริมฝีปาก: เริ่มต้นจากการเป็นจุดแดง พัฒนาเป็นตุ่มน้ำใส และจะแตกออกภายใน 24 ชั่วโมง กลายเป็นแผลหลุมแดง ที่ขอบแผลขรุขระ บริเวณกีบเท้า: ตุ่มน้ำมักเกิดบริเวณไรกีบ (ขอบรอยต่อระหว่างผิวหนังกับกีบ) และร่องกีบ หากอาการรุนแรงตุ่มน้ำจะลามไปถึงส้นเท้า ทำให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นเน่าเสียและเกิดภาวะ “กีบหลุด” บริเวณเต้านม: ในแม่หมูให้นม อาจพบตุ่มพองที่บริเวณหัวนม ทำให้แม่หมูเจ็บปวดและไม่ยอมให้ลูกกินนม อาการทางอ้อม: สัญญาณเตือนก่อนเห็นรอยโรค ในบางครั้ง ตุ่มน้ำอาจยังไม่ชัดเจนหรือหลบซ่อนอยู่ตามร่องกีบ ให้สังเกตพฤติกรรมผิดปกติที่มักเกิดขึ้นล่วงหน้า ดังนี้: ไข้สูง: หมูจะมีอุณหภูมิร่างกายสูงถึง 40-41°C (104-106°F) ตัวร้อนจัดและนอนสุมกัน เดินกะเผลก: เป็นสัญญาณเริ่มแรกที่พบบ่อยที่สุดในหมูขุน หมูจะลุกยืนลำบาก เจ็บเท้า กระวนกระวาย หรือนอนบ่อยขึ้น น้ำลายไหลนย้อย: เนื่องจากการอักเสบในช่องปากทำให้หมูเกิดความเจ็บปวด […]

ในการควบคุมโรคปากและเท้าเปื่อย (FMD) ความเข้าใจเกี่ยวกับระบาดวิทยาและกลไกการแพร่เชื้อ (Transmission Dynamics) คือกุญแจสำคัญ เชื้อไวรัส FMD ไม่เพียงแต่ติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรงเท่านั้น แต่ยังมีคุณสมบัติในการแพร่กระจายผ่านปัจจัยแวดล้อมที่หลากหลาย ทำให้การป้องกันทำได้ยากหากไม่มีระบบความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosecurity) ที่รัดกุม     ช่องทางการติดต่อหลัก: ลม, ยานพาหนะ, คน และการเคลื่อนย้ายสัตว์ เชื้อไวรัส FMD สามารถแพร่กระจายจากฟาร์มหนึ่งไปสู่อีกฟาร์มหนึ่งได้ผ่านทางหลัก ดังนี้:             การเคลื่อนย้ายสัตว์: เป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด การนำหมูที่มีเชื้อ (แม้ยังไม่แสดงอาการ) เข้ามาในฝูง หรือการเคลื่อนย้ายสัตว์ป่วยผ่านพื้นที่ชุมชน จะทำให้เชื้อกระจายสู่สิ่งแวดล้อมผ่านน้ำมูก น้ำลาย ปัสสาวะ และขี้หมู             ยานพาหนะ: รถขนส่งอาหาร รถจับหมู หรือรถขยะ ที่ไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้อโรค หรือการฆ่าเชื้อโรคไม่ทั่วถึง สามารถนำเชื้อที่ปนเปื้อนจากถนนหรือฟาร์มอื่นเข้าสู่เขตสะอาดของฟาร์มได้             คน: เชื้อไวรัสสามารถติดไปกับเสื้อผ้า รองเท้าบูท หรือแม้กระทั่งในโพรงจมูกของคนที่สัมผัสสัตว์ป่วย (เชื้อสามารถอยู่ในโพรงจมูกมนุษย์ได้นานถึง 24–48 ชั่วโมง) การแพร่กระจายทางอากาศ: ในสภาวะอากาศที่มีความชื้นสัมพัทธ์สูง (มากกว่า 60%) […]

รู้จักศัตรูตัวฉกาจของวงการปศุสัตว์: โรคปากและเท้าเปื่อย (FMD) โรคปากและเท้าเปื่อย (FMD) จัดเป็นโรคระบาดสัตว์ที่สำคัญที่สุดโรคหนึ่งในอุตสาหกรรมการเลี้ยงหมูและสัตว์เคี้ยวเอื้องทั่วโลก ด้วยความสามารถในการแพร่กระจายที่รวดเร็วและผลกระทบที่รุนแรงต่อกระบวนการผลิต     ทำความรู้จักเชื้อไวรัส FMD ที่พบบ่อยในไทย เชื้อไวรัสปากและเท้าเปื่อย (FMD Virus) จัดอยู่ในวงศ์ Picornaviridae สกุล Aphthovirusเป็นเชื้อไวรัสชนิด RNA สายเดี่ยวที่มีความผันแปรทางพันธุกรรมสูงมาก โดยทั่วไปทั่วโลกมีทั้งหมด 7 ซีโรไทป์ (Serotypes) ได้แก่ O, A, C, Asia 1, SAT 1, SAT 2 และ SAT 3 สถานการณ์ในประเทศไทย: จากการเฝ้าระวังของกรมปศุสัตว์และสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ พบว่าซีโรไทป์ที่ระบาดเป็นประจำในประเทศไทยมี 2 ชนิดหลัก คือ: Type O: เป็นสายพันธุ์ที่พบบ่อยที่สุด มีความสามารถในการระบาดวงกว้างและรุนแรงในหมู Type A: พบการระบาดรองลงมา มักมีความหลากหลายทางพันธุกรรมสูง ทำให้การเลือกใช้วัคซีนต้องมีความเฉพาะเจาะจงมากยิ่งขึ้น เชื้อไวรัส FMD […]

ภาวะสะดือโป่งพอง เป็นความผิดปกติหนึ่งที่พบในสุกร โดยพบการป่อง โป่ง และยื่นออกเป็นลักษณะคล้ายถุงบริเวณสะดือ ซึ่งแบ่งได้เป็นดังนี้   ไส้เลื่อนบริเวณสะดือ (Umbilical hernia) เกิดจากการปิดไม่สมบูรณ์ของวงแหวนบริเวณสะดือ (Umbilical ring) เกิดรูเปิดที่ช่องท้อง ทำให้มีอวัยวะภายในยื่นผ่านรูออกมา ปัญหาอื่นๆ ที่คล้ายกัน เช่น ฝี, ซีสต์/ถุงน้ำ หรือเนื้อเยื่อแผลเป็น ซึ่งความแตกต่างที่สำคัญคือ ภาวะเหล่านี้จะไม่มีอวัยวะภายในยื่นออกมา   สาเหตุ   สภาพแวดล้อม การจัดการ และความสะอาด มีผลอย่างมากต่อการเกิดภาวะสะดือโป่งพอง พันธุกรรม มีความเกี่ยวข้องเพียงเล็กน้อยเท่านั้น (อัตราพันธุกรรม 0.06-0.08)     เคล็ดลับการจัดการ   สุขอนามัยที่ดี รักษาโรงเรือนและอุปกรณ์ให้สะอาด แห้ง และฆ่าเชื้ออย่างสม่ำเสมอ ตัดสายสะดือเมื่อแห้ง (ยาว 3-4 ซม.) ด้วยอุปกรณ์ที่ผ่านการฆ่าเชื้อ ฆ่าเชื้อสายสะดือหลังจากตัดด้วยไอโอดีนหรือสเปรย์ฆ่าเชื้อ   การจัดการลูกสุกร หลีกเลี่ยงการดึงสายสะดือในระหว่างช่วยคลอด อุ้มลูกสุกรโดยจับที่ขาหลังและรองรับใต้หน้าอก ห้ามจับบริเวณท้อง ทำความสะอาดรถเข็นก่อนเคลื่อนย้ายลูกสุกร คัดเลือกลูกสุกรที่แข็งแรงที่สุด […]

พีอีดี โรคนี้อย่าลืม              คงจะปฏิเสธไม่ได้ว่าโรคระบาดในสุกรที่ผู้ประกอบการ/นักวิชาการให้ความสำคัญกันอยู่มากในขณะนี้คงไม่พ้นโรคอหิวาต์สุกรแอฟริกัน (ASF) โดยทางฟาร์มหลายๆ แห่งในประเทศไทยนั้นก็ได้มีการปรับตัว ลงทุนกับระบบความปลอดภัยทางชีวภาพ ทำให้แนวโน้มการเกิดโรคอื่นๆ ลดน้อยลงไปด้วยตามลำดับ แต่เนื่องจากช่วงที่ผ่านมา ASF เริ่มลดน้อยลงทั้งในเรื่องการระบาดและความรุนแรง อาจทำให้หลายๆ ฟาร์มเกิด “การ์ดตก” ทำให้มีช่องโหว่ของโรคติดเชื้อต่างๆ เข้ามาได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูร้อนเข้าฤดูฝน อุณหภูมิค่อนข้างแกว่ง ระบายอากาศภายในเล้าได้ไม่ดี ทำให้เสี่ยงต่ออาการกินตกและป่วยในแม่พันธุ์ ส่งผลให้โอกาสที่โรคยอดฮิตเวลาแม่พันธุ์กินตก/ป่วยในช่วงนี้ลอดช่องโหว่นั้นมาได้ก็คือ โรคพีอีดี            โรคพีอีดี (Porcine epidemic diarrhea virus) เป็นโรคที่สามารถสร้างความเสียหายในเล้าคลอดได้ตั้งแต่ 5-100% ขึ้นอยู่กับระดับภูมิคุ้มกันของแม่พันธุ์แต่ละฟาร์ม แหล่งของการเกิดโรคมักมาจากการจัดการฝูงและโรคที่ผิดพลาด เช่น เตรียมหมูสาวไม่ดี/เข้าฝูงเยอะ, พักเล้าไม่ได้, การเข้าหมดออกหมดทำได้ไม่จริง, โปรแกรมวัคซีนหลุด, แม่นมแห้งจากการป่วยหรืออัดอาหารช่วงท้ายไม่ได้ เป็นต้น  รวมถึงคน/อุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกันภายในฟาร์มที่ไม่ได้มีการฆ่าเชื้อ/ทำความสะอาดที่ดีพอ อีกทั้งภาวะกดภูมิกันในฝูงก็เป็นปัจจัยสำคัญของการเกิดโรค เช่น PRRS, สารพิษจากเชื้อรา, อีโคลัยในน้ำสูง เป็นต้น โดยที่ระดับความรุนแรงของโรคอาจสังเกตได้จากช่วงเวลาที่ลูกสุกรเริ่มป่วย ถ้าลูกสุกรเริ่มท้องเสีย, อาเจียนภายใน 3-5 วันแรก […]

เชื้อพาร์โวไวรัส (Porcine parvovirus; PPV) และเซอร์โคไวรัส (Porcine circovirus type 2; PCV-2)  เป็นเชื้อไวรัสที่พบได้ในประชากรสุกรทั่วโลก โดยไวรัสทั้งสองชนิดนี้ สามารถเพิ่มจำนวนได้ในอวัยวะที่เซลล์ที่มีการ แบ่งตัวอยู่เสมอ เช่น ต่อมน้ำเหลือง, กล้ามเนื้อหัวใจ เป็นต้น การติดเชื้อร่วมกันของ PPV และ PCV-2 ในสุกรสาว และสุกรนางในช่วงอุ้มท้อง จะก่อให้เกิดการเพิ่มของจำนวนมัมมี่และลูกตายแรกคลอด รวมถึงลูกสุกรมีชีวิตที่ติดเชื้อ หรือมีการตอบสนองต่อการติดเชื้อเกิดขึ้น โดยทั้งหมดนี้เป็นข้อบ่งชี้ว่าสุกรแม่พันธุ์ในฝูงมีระดับภูมิคุ้มกันไม่เพียงพอ ในปัจจุบันสุกรแม่พันธุ์จะได้รับการฉีดวัคซีน PPV และ PCV-2  เป็นประจำเพื่อลดความเสียหายดังกล่าว เพื่อให้ เกิดภูมิคุ้มกันหมู่ในฝูงและสามารถส่งผ่านภูมิคุ้มกันผ่านนมน้ำเหลืองไปยังลูกสุกรแรกเกิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ     สภาพการติดเชื้อในสุกรขุน           แม้ว่า PCV-2 จะมีการศึกษาด้านการติดเชื้อและ ลักษณะการเกิดโรคอย่างในสุกรขุนมากมาย แต่ในส่วน ของการติดเชื้อ PPV นั้นไม่ค่อยได้รับความสนใจในสุกร ขุนมากนัก เนื่องจากการติดเชื้อทางระบบสืบพันธุ์ของ  PPV ในสุกรขุนไม่ได้มีความสำคัญในเชิงเศรษฐกิจ จึง ทำให้ไม่มีการตรวจประเมินสภาพฝูงและแผนการควบคุม โรคมากนัก […]

จากพ่อพันธุ์สู่น้ำเชื้อ เส้นทางในการเพิ่มผลผลิตอย่างก้าวกระโดด “เทคนิคการเตรียมน้ำเชื้อที่ดี” ต่อจากบทความที่แล้วเรื่อง “เคล็ดไม่ลับการเลี้ยงพ่อหมูอย่างมีคุณภาพ” ได้อธิบายถึง การคัดเลือกหมูหนุ่มมาเป็นพ่อพันธุ์ การจัดการและสิ่งแวดล้อมภายในโรงเรือนพ่อพันธุ์ เพื่อให้พ่อพันธุ์ในฟาร์มมีคุณภาพที่ดีขึ้น ดังนั้นในบทความนี้ทางแอมโก้ เวท จะมาแนะเทคนิคการเตรียมน้ำเชื้อที่ดีมีคุณภาพ เริ่มตั้งแต่การฝึกรีดน้ำเชื้อของพ่อหนุ่ม ถัดมาจะเป็นวิธีการรีดเก็บน้ำเชื้อ จนไปถึงขั้นตอนในการตรวจสอบคุณภาพน้ำเชื้อทางห้องปฏิบัติการเพื่อการผลิตน้ำเชื้อที่มีคุณภาพดี นำไปสู่การก้าวกระโดดในการเพิ่มประสิทธิภาพผลผลิตในฟาร์ม   เทคนิคการฝึกรีดน้ำเชื้อของพ่อพันธุ์ การรีดน้ำเชื้อพ่อพันธุ์อย่างถูกต้องและเหมาะสมส่งผลต่อคุณภาพของน้ำเชื้อ  ซึ่งก่อนที่เราจะรีดน้ำเชื้อพ่อพันธุ์ได้นั้น เราต้องเริ่มจากการฝึกพ่อหนุ่มรีดน้ำเชื้อก่อน โดยก่อนเริ่มฝึกจะต้องแยกพ่อหนุ่มไปยืนซองเดี่ยวเป็นเวลาอย่างน้อย 14 วัน และควรรอให้พ่อพันธุ์เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ก่อนจะเริ่มฝึกรีด เพื่อประสิทธิภาพที่ดีและอายุการใช้งานที่ยืนยาว โดยทั่วไปแล้วอายุที่เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ขึ้นอยู่กับพ่อพันธุ์แต่ละตัว สำหรับพ่อพันธุ์แท้ มักจะเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ที่อายุประมาณ 6-7 เดือน (24-28 สัปดาห์) หลังจากฝึกรีดแล้วต้องมีการตรวจคุณภาพน้ำเชื้อทางห้องปฏิบัติการก่อนทุกครั้งเพื่อรับรองว่าน้ำเชื้อจากพ่อตัวนั้นมีคุณภาพดีเพียงพอที่จะนำมาใช้งาน   เคล็ดลับในการฝึกรีดน้ำเชื้อ ฝึกรีดน้ำเชื้อพ่อหนุ่มวันละ 1 ครั้ง ครั้งละ 10-15 นาที เว้นระยะห่างในการฝึก 1-2 วัน โรยอาหารบนดัมมี่เพื่อดึงดูดความสนใจของพ่อพันธุ์ ลดพื้นที่รอบดัมมี่ โดยอาจใช้กระดานหรือไม้กั้น เพื่อดันตัวพ่อพันธุ์ให้ขึ้นดัมมี่โดยง่าย     การเตรียมตัวก่อนการรีดเก็บน้ำเชื้อ พ่อพันธุ์ที่จะรีดน้ำเชื้อนั้น ควรผ่านการฝึกรีดน้ำเชื้อและตรวจคุณภาพน้ำเชื้อ โดยก่อนการรีดน้ำเชื้อนั้น […]

เส้นทางสุกรพันธุ์ Danbred จากเดนมาร์กสู่ฟาร์มลูกค้า ขั้นตอนการรับสุกรพันธุ์ Danbred จากประเทศเดนมาร์กโดยเครื่องบิน มีกระบวนการรับที่เป็นมาตรฐานตามแนวทางของทาง Danbred ตั้งแต่ออกจากฟาร์มต้นทางสู่ฟาร์มลูกค้าปลายทาง และมีสัตวแพทย์ของแอมโก้เวทดูแลและควบคุมการเคลื่อนย้ายตั้งแต่สุกรพันธุ์มาถึงสนามบินจนถึงฟาร์มปลายทาง เพื่อให้สุกรพันธุ์มาถึงที่หมายอย่างปลอดภัยและเป็นไปตามหลักสวัสดิภาพสัตว์มากที่สุด ทำให้ลูกค้ามั่นใจว่าสุกรพันธุ์ที่ได้รับจะมีคุณภาพที่ดีและปลอดโรค     การเตรียมตัวก่อนสุกรมาถึงประเทศไทย วางแผนการขนส่ง จากสนามบินไปยังฟาร์มปลายทาง ทาง Danbred และทีมงานแอมโก้เวทมีการเตรียมแผนรับสุกรตั้งแต่สุกรมาถึงสนามบิน โดยจะต้องระบุรายละเอียดขั้นตอนการเคลื่อนย้าย ทั้งเรื่องรถขนส่งสุกร ที่จะรับสุกรจากสนามบินไปยังฟาร์มปลายทางให้ชัดเจนและมีเอกสารสำคัญเกี่ยวกับการเคลื่อนย้ายที่ถูกต้อง โดยรถขนส่งที่ใช้จะเป็นรถภายในบริษัทที่มีมาตรการในการทำความสะอาด และฆ่าเชื้อโรค ทำให้มั่นใจในเรื่องความสะอาดและการปลอดเชื้อ ASF รวมถึงพนักงานขับรถและพนักงานเคลื่อนย้ายสุกรที่มีความเชี่ยวชาญในเรื่องการเคลื่อนย้ายสุกร รถขนส่งสุกรของแอมโก้เวท รถขนส่งสุกรต้องผ่านการลงทะเบียนและมีความพร้อมใช้งาน รวมถึงมีขนาดที่เพียงพอกับจำนวนสุกรที่รับ ไม่บรรจุสุกรหนาแน่นจนเกินไป ซึ่งรถขนส่งสุกรทุกคันที่ใช้จะต้องได้รับการสุ่มสวอปตรวจหาเชื้อ ASF ทุกครั้ง วางแผนการรับสุกรกับฟาร์มปลายทาง ทางทีมงานแอมโก้เวทมีการวางแผนกับทางฟาร์มปลายทาง เพื่อเตรียมโรงเรือน อาหารและพนักงานสำหรับเลี้ยงสุกรพันธุ์ Danbred ให้พร้อมก่อนที่สุกรจะมาถึงฟาร์ม รวมถึงเอกสารต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการขนย้ายสุกรไปยังฟาร์มปลายทางและเงื่อนไขรายละเอียดสำหรับการเคลมสุกรที่ชัดเจน   การขนส่งตั้งแต่ฟาร์มต้นทาง (ประเทศเดนมาร์ก) สุกรจะถูกเคลื่อนย้ายโดยกรงไม้สั่งทำพิเศษ มีลักษณะแบบ 2 ชั้นและแบบ 3 ชั้น ซึ่งจะถูกเลือกให้เหมาะสมกับขนาดและจำนวนสุกรเพื่อลดการบาดเจ็บระหว่างการเคลื่อนย้าย โดย   […]

Danbred Breeding Goal 2024 DANBRED มีเป้าหมายในการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ เพื่อให้ผู้ผลิตสุกรได้รับผลกำไรสูงที่สุด  โดยในปัจจุบันสุกรขุนแดนบรีดสามารถสร้างกำไรเพิ่มขึ้นต่อปีถึง 1.65 ยูโรต่อตัว (61.48 บาทต่อสุกรขุนต่อปี)และมีการปรับเป้าหมายในการพัฒนาสายพันธุ์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและผลกำไรขึ้นอีกเป็น 2.79 ยูโรต่อสุกรขุน ( 103.96 บาทต่อตัวต่อปี ) พัฒนาประสิทธิภาพสุกรขุน อย่างต่อเนื่อง (Productivity) สุกรขุนสายพันธุ์ DANBRED ได้รับการยอมรับในระดับโลก ว่าสามารถให้ผลกำไรกับผู้เลี้ยงมากที่สุด ด้วยอัตราการ เจริญเติบโตต่อวันสูง ประสิทธิภาพการใช้อาหารเหนือกว่า และคุณภาพเนื้อที่มีคุณภาพ ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตลดลง จากการรายงานประสิทธิภาพสุกรขุนช่วง 30-110 กิโลกรัม ในประเทศเดนมาร์กในปี 2023 พบว่า สุกรขุน DANBRED มีอัตราการเจริญเติบโตต่อวัน(ADG)  จาก 1,024 กรัมเป็น 1,037 กรัม เพิ่มขึ้น 13 กรัมต่อวัน เมื่อเทียบกับปี 2022 นอกจากนี้ ฟาร์มสุกรขุน DANBRED 5 อันดับแรกในประเทศเดนมาร์ก มี […]